Về Nga Sơn Thanh Hóa, thưởng thức món cá nhệch độc đáo


Nhâm nhi ly rượu nếp cái hoa vàng, lá sung cuốn gỏi Nhệch chấm chẻo, vị ngon ngọt của miền quê không gì sánh bằng. Gỏi Nhệch là món ăn ngon có tiếng ở vùng đất Nga Sơn, Thanh Hóa. Nó cầu kì bởi đòi hỏi sự khéo léo từ khi bắt cá tới quy trình chế biến và thưởng thức.

Loading...

Cá Nhệch sống ở các cửa sông, cửa biển, thân hình như giống lươn, da trơn nhưng nó to và dài hơn. Nhệch rất khó bắt, tuy nhỏ nhưng rất hung dữ, người bắt cá phải tinh mắt, nhanh trí và chắc khỏe. Họ phải dùng những xiên có 3 răng to, sắc nhọn để đâm hoặc dùng đó, lờ đặt ở các khúc sông gần biển mới bắt được.

Cá nhệch có thể chế biến được thành nhiều món như kho, nấu canh chua, rán… Nhưng gỏi vẫn là cách ăn phổ biến và được ưa chuộng nhất.

Món gỏi cá nhệch Nga Sơn cầu kỳ căn cùng nhiều loại rau và gia vị - Ảnh: Hương TL

Món gỏi cá nhệch với nhiều gia vị mà các loại rau hấp dẫn

Làm món gỏi rất cầu kỳ và nhiều công đoạn, đòi hỏi sự tỉ mẩn và cẩn thận của người đầu bếp. Trước tiên, cá nhệch sẽ được làm sạch nhớt, khử tanh bằng nước vôi trong, nước tro… rồi lọc xương, sau đó thái lát mỏng. Tiếp đó là công đoạn trộn cá với thính gạo rang vàng, vừa để khử mùi, vừa để thịt cá chín tự nhiên nhờ thính gạo nóng.

Rổ sau xanh non không thể thiếu khi thưởng thức gỏi cá nhệch - Ảnh: Hương TLRổ rau xanh non không thể thiếu khi thưởng thức gỏi cá nhệch

Xương và đầu cá không bỏ đi mà được băm nhuyễn dùng để làm món chẻo chấm tuyệt ngon. Để nấu chẻo, người ta cho chưng cùng mẻ chua (dấm bỗng) và các gia vị khác. Chẻo thành công có màu đỏ đậm, sánh mịn, thơm ngậy của váng mỡ. Nhiều nơi, chấm gỏi bằng mắm tôm, nhưng chẻo Nhệch vẫn thích hợp làm nước chấm đi kèm hơn cả để tăng vị ngọt và thơm ngon của Nhệch.

Gỏi cá nhệch được ăn cùng với nhiều loại rau. Mỗi đĩa gỏi cá nhệch mang ra bao giờ cũng được phục vụ cùng một rổ rau tươi non nhìn đã ngon mắt. Trong đó có những loại rau đặc trưng “rất Thanh Hóa” như lá sung, lá mơ, lá lộc nhòn, cúc tần, rau ngổ, lá đinh lăng, bạc hà, rau mùi tàu, rau má… và nhiều thứ rau sống tươi ngon khác tùy mùa.
Các gia vị ăn cùng với gỏi cũng gồm rất nhiều loại: sả, ớt, riềng, hành tươi thái miếng mỏng. Thêm vào đó phải kể đến mắm tôm, bánh đa vừng nướng vàng và đặc biệt là “chẻo”. Chẻo (hay chính là món dấm để ăn gỏi) được chế biến từ chính xương cá nhệch giã nhuyễn cùng với gừng, ớt, tỏi, hạt tiêu và sả băm nhỏ. Tất nhiên mỗi nhà hàng sẽ có một tỉ lệ thành phần riêng để tạo ra món chẻo thơm ngon nhất. Gỏi cá nhệch có ngon hay không chính là do món chẻo này quyết định.
“Chẻo” - linh hồn của món gỏi cá nhệch - Ảnh: Hương TL
Chẻo – Một gia vị không thể thiếu của món Cá Nhệch
Chế biến món gỏi cá nhệch đã nhọc công mà thưởng thức món này cũng cầu kỳ không kém. Người Thanh Hóa không bao giờ cuốn gỏi cá nhệch bằng bánh tráng như các nơi khác, mà dùng luôn các loại rau ăn kèm để cuốn gỏi. Thong thả nhặt, xếp lá rau theo thứ tự từ to tới nhỏ rồi cuốn nó lại thành một chiếc phễu, sau đó thì cho thịt cá nhệch vào. Tiếp đó đến chẻo, sả, hành, riềng và ớt tươi, mắm tôm (nếu bạn ăn được mắm tôm và ăn được cay). Cuối cùng bẻ lấy một miếng bánh đa vừa phải đậy “cái phễu” lại và thưởng thức.
Chiếc “phễu gỏi” đã đầy đủ gia vị - Ảnh: Hương TL
Chiếc “phễu gỏi” đã đầy đủ gia vị. Món này trông giống món gỏi lá nức tiếng ở Kon Tum
Ăn gỏi cá nhệch Nga Sơn đúng điệu là phải thưởng thức cả cái “phễu” ấy trong một miếng. Bởi nếu cắn ra, thì các nguyên liệu bên trong sẽ bong hết ra ngoài, chẳng còn gì là ngon. Vì “phễu” to, nên ăn gỏi cá nhệch phải “nhồm nhoàm” là chuyện bình thường.
Chẳng sao cả! Cứ từ từ mà nhai, từ từ mà thưởng thức, để tất cả những vị thơm ngon của miếng gỏi thấm vào từng gai vị giác làm ngất ngây thần khẩu. Này là cái tươi non, xanh mát đôi khi chan chát, cay cay của rau sống; này là cái ngọt, béo, bùi, thơm ngon của chẻo; này là cái dai càng nhai càng ngọt thịt của cá nhệch; này là cái thơm thơm hăng hăng của riềng, của sả, cái cay xè của ớt tươi hay là cái giòn thơm bay bổng của miếng bánh đa vừng.
gỏi nhệch Về Nga Sơn thưởng thức gỏi cá Nhệch độc đáo
Mâm gỏi Nhệch mời khách đi kèm rượu nếp Nga Sơn, mùi rượu cay nồng mang theo tình cảm thân thiết của khách với chủ nhà. Da Nhệch giòn tan, chấm chẻo, cùng bánh đa như những tiếng cười vang của vùng quê thành bình yên ả.
Đến nay, gỏi cá nhệch xuất hiện nhiều trong các nhà hàng, quán ăn, trở thành đặc sản xứ Thanh được bạn bè xa gần biết đến. Món ăn còn là niềm tự hào, thể hiện sự tinh tế, sáng tạo trong nét văn hóa ẩm thực của người dân miền biển Nga Sơn.
Loading...